Hızlı hareket eden sağlıklı spermlerin tüplere yakın bir noktaya bırakılarak döllenmeyi kolaylaştırmayı sağlama işlemidir. Aşılama işlemi öncesinde spermler labratuar ortamında yıkama işlemine tabi tutulur ve çeşitli aparatlar yardımı ile rahim içerisine verilir. Yıkama işlemi başarı şansını da arttırır.

Başarı Şansı: Aşılama tedavisinin başarı şansı kısırlığın sebebine göre değişmekle birlikte ortama yüzde 15-20 kadardır. Tedavi 3- 4 kez uygulandığı halde gebe kalınamıyorsa tüpbebek tedavisine geçmek gerekir.

Kimlere Uygulanır: Bir yıl boyunca düzenli ve korunmasız ilişkiye rağmen gebe kalamamış ve aşağıdaki şartlara uyuyorsa aşılama tedavisi uygulanır.
* Yumurta takibi yapıldığı halde gebe kalınmaması.
* Sperm bozuklukları.
* Sperm sayısı azlığı.
* Açıklanamayan infertilite durumları.
* Rahim ağzı salgısı bozuklukları.
* Psikolojik bozukluklar (Vaginismus).
* Servikal bozukluklar. Aşılama tedavisi her çocuğu olmaya hastaya uygulanacak bir yöntem değildir. Aşılama yapılabilmesi için kadının yumurtalıklarının çalışıyor ve yumurta üretebiliyor durumda olması gerekir. Erken menopoz ve farklı nedenlerle yumurtlama yetisini kaybetmiş kişilere aşılama uygulamak mümkün değildir. Ayrıca tutunmayı engelleyen rahim içini bozan myom, polip, yapışıklıkların olması durumun da önce bu sorunlar giderilip daha sonra aşılama işlemi yapılır. Kadın tüplerinin açık olduğunun tesbiti (HSG filmi) ile yapılmalı. Erkek açısından değerlendirdiğimiz de ise, aşılama işleminden önce sperm testi yapılır beş milyonun üzerinde ve belirli hareketlilikte ise aşılama uygulanır. Beş milyonun altında veya hiç sperm yok ise tüpbebek tedavisi önerilir. Aşılama öncesinde mutlaka spermiogram testi yapılmalıdır.

Nasıl uygulanır : Adetin 3-4 günü vaginal ultrasonla değerlendirme yapılır. Kadının yumurtalıklarının uyarılması için hap veya iğne tedavisine başlanır. Bir kaç yumurta geliştirmek hedeflenir. Yumurta sayısı fazla olduğu için çoğul gebelik şansı artar. Birkaç gün ara ile yumurta takibi yapılmaya devam edilir. Yumurtaların çapı 18- 20 mm olduğunda çatlatma iğnesi yapılır. İğneden 28-40 saat sonra aşılama planlanır. Aşılamanın yapılacağı günden önce 3-4 gün erkeğin boşalmaması gerekir. İşlem günü erkekten alınan sperm özel yıkama yöntemlerle hazırlanır en hareketli ve kalitelileri seçilir. Hasta işlem odasına alınır. Çalışma bölgesi özel steril solüsyonlarla temizlenir. Sperm yavaş yavaş rahim içerisine verilir. Hasta yarım saat istirahat ettikten sonra taburcu edilir. İşlemden 15 gün sonrasında gebelik testi yaptırılır.

* * *
Hazırlayan İstanbul Tüp Bebek Merkezi Kadın Hastalıkları Ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Suzan Gençsoy