Diyanet açıkladı: Zekatın tamamını birden vermek şart değil. Zekatınızı taksitler halinde de verebilirsiniz. Hisse senedi olanlar da zekat vermeli.
***
Zekat kimlere farzdır?
Müslüman'ın zekata mükellef olması için gerekli olan nisap miktarı nedir? Kimler zekat vermelidir. Zekatı taksitle vermek caiz midir?....
Bir kimsenin zekat vermekle mükellef olması için Müslüman, hür, akıllı, buluğ çağına erişmiş olması; borcundan ve asli ihtiyaçlarından fazla hakikaten ya da hükmen artıcı, yani kazanç sağlayıcı nitelikte nisap miktarı mala sahip olması gerekir.
NİSAP MİKTARI NEDİR? Nisap, zekt, sadaka-i fıtır ve kurban gibi ibadetler için konulan bir zenginlik ölçüsüdür. Nisap, asgari zenginlik ölçüsü şeklinde de tanımlanabilir. Borcundan ve asli ihtiyaçlarından fazla olarak bu kadar mala sahip olan kişi dinen zengin sayılır. Böyle bir kişi, zekat veya sadaka alamayacağı gibi; sadaka-i fıtır vermek ve kurban kesmekle de yükümlü olur. Fazla olan bu malın sahibi olması ve üstünden bir yıl geçmesi halinde zekatının verilmesi gerekir.
EKONOMİK ŞARTLAR DEĞİŞTİ Zenginliğin asgari sınırı olan "nisap" Hz. Peygamber tarafından belirlenmiştir. Bu asgari sınırlar, o dönem İslam toplumunun ortalama hayat standardını ve zenginlik ölçüsünü göstermektedir. Hadislerde belirlenen nisap miktarları şöyle sıralanabilir; 80,18 gr. altın veya bunun tutarında para veya ticaret malı; 40 koyun veya keçi, 30 sığır, 5 deve. Nisap miktarının belirlenmesinde kullanılan bu malların, o dönemin en yaygın zenginlik aracı olduğu açıktır. Nisabın bu mallar üzerinden belirlenmesi, sosyal ve ekonomik şartların fazla değişmediği ileriki dönemlerde de aynen korunmuştur.
TAKSİTLE ZEKAT VERİLİR Mİ? Zekat, bir defada verilebileceği gibi taksitle de ödenebilir. Ücretli olduğu halde, temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve başka bir mal varlığı bulunmayan kişilere de zekat verilebilir. Bir yılda nisap miktarına ulaşan malın 40'ta birinin ihtiyaç sahibi kişilere verilmesi demek olan zekatın ödenmesi için belli bir ayı beklememek, zekat vermekle yükümlü olanların da en kısa zamanda zekatlarını vermeleri gerekiyor. Zekatın farz olması için nisap miktarı malın üzerinden bir kameri yılın geçmesi gerekiyor, buna rağmen mal sahibi dilerse vakti gelmeden önce de zekatını verebiliyor.
SENEDİNİN ZEKATI OLUR MU? Borsada alınıp satılan hisse senetlerine yatırım yapan kişilerin, sahip oldukları hisse senetlerinin değeri nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi halinde 40'ta bir oranında zekatını vermeleri gerekir. Altın ve gümüş dışındaki ziynet eşyaları zekata tabi değildir. Altından yapılmış ziynet eşyaları, 80.18 gram veya daha fazla ve üzerinden bir yıl geçmiş ise zekata tabi tutulur. Ev, ev eşyası, giyecek, ulaşım ve yiyecek gibi hayatın güvenli ve sağlıklı bir şekilde devamı için gerekli olan temel ihtiyaçların karşılanması için sözlü ya da yazılı herhangi bir taahhüde girilmişse bu paralardan zekat vermek gerekmez.
