İlaç tedavisi yeterli değil
Hipertansiyon tedavisi sadece ilaçla yapılmaz. İlaç alınsa da alınmasa da kişinin devamlı şekilde uyması gereken bazı kurallar vardır. Yaşam stili değişiklikleri, tansiyon düzeyinin normale getirilmesine belirgin katkıda bulunmaktadır.
Hipertansiyon tedavisine yardımcı olacak aşağıdaki öneriler, hipertansiyonun ilaç tedavisi yerine geçmez. İlaçlar düzenli olarak kullanılmalı, bu öneriler ilaç tedavisiyle birlikte uygulanmalıdır.
* Beslenme tarzını düzenlenmek: Tuz kısıtlanması. yüksek tansiyon tedavisinde belirgin fayda vermektedir. Tuzsuz yemenin yanı sıra özellikle meyve-sebze ağırlıklı ve düşük yağlı, düşük kalorili beslenilmelidir. Yağ, margarin, tereyağı, yağlı ve kırmızı et, kaymak, yağlı süt, yağlı peynir, dondurma, kek, börek, çörek gibi yiyeceklerden uzak durmak gerekir. Et olarak tavuk ve hindi eti (derisi ve kanat hariç) sağlıklı olduğu için önerilir. Az yağlı süt, az yağlı-tuzsuz peynir ve az yağlı yoğurt tercih edilmelidir. Beyaz ekmek yerine tuzsuz ve tahıllı ekmekler önerilir. Posalı yiyeceklerin tüketilmesi hem hazmı kolaylaştırır hem vitamin kaynağıdır hem de yağı belirgin derecede azdır. Bunlara örnek meyve, sebze, taneli tahıl ürünleri, pirinç, bezelye, fasulyedir. Yemek tabağının küçük seçilmesi de psikolojik olarak az yenilmesi açısından fayda sağlamaktadır.
ANİ KİLO VERMEK ZARARLI... * Zayıflamak: Alınan her kilo ile tansiyon artmakta, verilen her kilo ile de düşmektedir. Kişiye uygun bir kilo amaçlanıp buna göre sağlıklı bir şekilde kilo verilmelidir. Akılda tutulması gereken şey, kilo vermek için aldığınız kaloriden daha fazlasını yakmak gerektiğidir. Az bir kilo verilmesi bile tansiyonda belirgin düzelme yapabilir. Burada dikkat edilmesi gereken ani olarak kilo vermeye çalışmamak, yavaş ve düzenli-sürekli olarak zayıflamaktır. Ani olarak kilo kaybetmek, yarar yerine zarar verebilir. Ayrıca hızlı bir şekilde verilen kilolar aynı şekilde hızla geri alınmaktadır. Bunun yanı sıra kilo vermek için zayıflatıcı ilaçların kullanılmasında da dikkatli olmak gerekir. Bu ilaçlar yan etki olarak tansiyonu yükseltebilmektedir. Bu yüzden, hipertansiyonu olan şişman kişilerin, zayıflama ilaçlarını doktor kontrolünde kullanması gerekir. En sağlıklı ve uzun süreli kalıcı zayıflama, yavaş yavaş kilo verilmesi ile gerçekleşir. Örneğin bir günde yakılandan 500 kalori daha eksik yemek yenilmesi demek, haftada 3 bin 500 kalori, ayda 15 bin kalori, yaklaşık 1.5-2 kg zayıflamak demektir.
EV TEMİZLEMEK 300 KALORİ * Düzenli hareket etmek: Günde en az yarım saat süreyle spor yapmak büyük önem taşır. Bunun, hem tansiyonun azalmasına direkt olarak etkisi bulunmakta hem de kilo vermeye faydası olmakta, ayrıca stresi de azaltmaktadır. Bunun yanı sıra egzersiz ile kötü kolesterol azalmakta, iyi kolesterol artmaktadır. Dikkat edilmesi gereken şey, egzersizin düzenli, sürekli ve en az yarım saat sürecek şekilde yapılmasıdır. Daha kısa süreli ve yoğun egzersiz önerilmemektedir. Örneğin 1 saat ev temizlemek 300 kalori, 1 saat yürümek-bisiklete binmek-basketbol oynamak 450 kalori, 1 saat futbol oynamak, yüzmek 730 kalori, 1 saat koşmak, karda kaymak 920 kaloriye eşdeğerdir. Tabii ki her zaman egzersiz ve spor yapmaya vakit ve yer bulamayabiliriz. Böyle durumlarda, günlük yaşam içine egzersizin eklenmesi faydalı olabilir. Asansör yerine merdiveni kullanmak, eğer otobüsle işe gidiliyorsa 1-2 durak önce inip eve yürüyerek gitmek, arabayla gidiliyorsa park yerinin uzak bir yerinde aracı park etmek örnek olarak verilebilir. Mümkün olduğunda bisiklete binmek, bahçe işleri yapmak, ev temizlemek, dans etmek de önerilen aktiviteler arasında sayılabilir.
KESİNLİKLE SİGARA İÇİLMEMELİ * Alkol ve sigaradan uzak durmak: Alkol ve sigara, damar duvar sertliğini artırmakta ve tansiyonu yükseltmektedir. Çok az alınan alkolün faydası olabilmekle birlikte, bu durum kişiden kişiye değişebilmekte, kişiye ait limit bilinemeyeceği için de genelde alkolden uzak durmak önerilmektedir. Sigara ise kesinlikle zararlıdır ve uzak durulmalıdır.
UYKU DÜZENİNE DİKKAT EDİLMELİ * Stresten kaçınmak: Stres tansiyonu yükseltir. Mümkün olduğunca stresten uzak durmak, uyku düzenine dikkat etmek önerilir. Bunların dışında yararlılığı tartışmalı olan alternatif tedaviler de bulunmaktadır. Akupunktur, meditasyon, yoga gibi alternatif yöntemlerin faydalı olduğu gösterilememiştir. Bu yöntemler bazı kişilerde psikolojik rahatlama sağlayarak tansiyonu azaltmaya neden olabilir; ancak esas tedavi yerine kullanılmamalıdır. Halk arasında inanılanın aksine; sarımsak, vitamin ve balık yağının tansiyon düşürücü etkisi gösterilememiştir. Tartışmalı yararı psikolojik temelli olabilir.
Medicana Çamlıca Hastanesi Kadiyovasküler Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Onur Gürer anlatıyor...
|