Borç yiğidin kamçısıdır Haftaya sessiz sedasız bir başlangıç yaptık. Nedövizyerindenoynadınedeborsa.Fakatfaizlerbirazgeriçekildi. Herhalde uyarılarımız biraz etkili oldu ve "İşte hendek, işte deve" yazımız üzerine oyunu bozulacak olanlardan sevgi dolu mailler aldım. "Dünyada manipülasyon yoktur" diyebilir misiniz? Eğer "Yoktur" diyorsanız zaten sizinle tartışacak bir şeyimiz de yoktur. Manipülasyon varsa, orada etkin fiyat oluşumundan bahsetmek mümkün değildir. 2001 krizi sonrasında serbest dalgalı kura geçtik. Enflasyon düşecek ve ekonomi büyüyecekti. Tek parti iktidarının yaratmış olduğu güç ve güven ortamının da ka tkısıyla birlikte ekonomide ciddi bir yol katedilmeye başlandı. Hükümetin mali disiplin konusundaki kararlılığı sayesinde enflasyondaki düşüş hızlanırken, ekonomimiz tarihinin en yüksek büyüme hızlarını kaydetti. Enflasyondaki düşüşle birlikte, faizlerin de buna paralel olarak gerilemesi yanında, reel faizlerde de ciddi gerilemeler oldu. Tabii ki her nimetin bir külfeti olacaktı. Ekonomideki bu olumlu gelişmelerin külfeti de, kapananişletmeler,artanişsizlik,ithalattançokdahayavaşbüyüyenihracatvedolayısıylagayrisafiyurtiçihasılanınyüzde7'sinigeçencariaçıkoldu.
Cariaçıkkötübirşeymi? Cari açık kötü bir şey midir? Ben de bu soruya başka bir soru ile karşılık verip cevaplayayım. Borç almak kötü bir şey midir? Borcu kullanacağın yere bağlı olarak değişir. Kendi paran yetmediği için borç alıp altına araba çekiyorsan kötüdür. Eğerborçalıpköşebaşındabirbüfeaçıpburayıişletiyorsan,aldığınborçsenibüyütür. Buna kaldıraç etkisi denir. Bizdeülkeolarakbukaldıraçetkisindenyararlanaraksonüçyıldaartanborçlahızlıbüyüdük. Fakat borçlanmanın da bir sınırı var. Ülke olarak işte bu kırmızı çizgi üzerindeyiz ve ekonominin kırılganlığını artırıyor. Cari açık savunucuları, "Olsun canım orta ve uzun vadede büyürüz, arada bir krizler de olacaktır" diyorlar. Kendileri bu krizlerden hiç etkilenmedikleri için bunu rahatça söyleyebiliyorlar ve hatta daha ileri gidip Macaristan yüzde 10 açık veriyor, biz de uzun süre böyle devam edebiliriz diyorlar. Bunu zaman gösterecek. "Cari açık finanse ediliyor, dışarıdan para akıyor ve büyüyoruz" diyenlerin bilmediği bir şey var. Ekonomieğersermayeveemeğinverimliliğindençokdahahızlıbüyüyorsa,sürdürülemezbirdurumdur ve ani düzeltmeler yapar. Bunlar da çok acıtır.
